Engellenenler Platformu

Türkiye Sakatlar Derneği’nin 3 Aralık Dünya Engelliler Günü nedeniyle yayınladığı ortak basın açıklaması:

3 Aralık Dünya Engelliler Günü

Birleşmiş Milletler, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre dünya nüfusunun yüzde 25’ini engelliler oluşturmaktadır.

İşte bu tespitten hareketle, Birleşmiş Milletler, engellilerin daha iyi yaşam koşullarına kavuşturulması hedefiyle 3 Aralık tarihini Dünya Engelliler Günü ilan etmiştir.

Son Bir Yıldaki Gelişmeler

Ülkemizdeki veriler toplam nüfusumuzun yüzde 12,29’unun engellilerden oluştuğuna işaret etmektedir.

Sonuç olarak engelliler toplumun göz ardı edilemeyecek büyüklükteki bir kesimi olarak sahip oldukları hakları kullanabilmek için dünyanın her yerinde yaşam mücadelesi vermektedir.

Son bir yıllık dönemde ülkemizde bazı yönlerden bizleri sevindiren gelişmeler yaşanmıştır. 2022 affı, engelli çocukları olan annelere erken emeklilik, ÖTV’deki sorunun çözülmesi, engelli istihdamını teşvik bu çerçevede sayılabilir.

Bütün değişikliklerin arkasında Türkiye Sakatlar Derneği’nin yoğun gayretleri, emekleri bulunmaktadır. Tek tek partiler ziyaret edilerek, somut öneriler içeren dosyalar sunularak yürütülen bu çalışmalar partilerimizin, milletvekillerimizin gösterdikleri duyarlı yaklaşımla çözüm yolunu açmıştır.

Temel Sorunlar Devam Ediyor

Bu sevindirici gelişmelerin yanı sıra engelliler kimi yönlerden hala çok ağır sorunlar ve sıkıntılarla karşı karşıya bulunmaktadır.

Engellilik ölçütünün belirlenmesinde meydana gelen yöntem değişikliği, her geçen gün artan bir şekilde engellileri etkilemektedir. Sorun uluslararası standartlar getirilen yeni sistemde değil, eski sisteme göre konulmuş asgari engel derecesinin yüksek kalmasındadır.

Yeni sistemle engelli vatandaşlarımıza ortalama 10-15 derece daha az yeti kaybı gösteren sağlık kurulu raporları verilmektedir. Dereceler aşağıya inerken, haklardan yararlanmak için getirilen yüzde 40 engellilik oranı aşılmaz bir duvar gibi karşımıza dikilmektedir.

Bu nedenle binlerce engelli istihdamda, vergi indiriminde, emeklilikte, engelli aylığı bağlanmasında, eğitimde sahip olduğu hakları yitirmektedir.

Engellilerin ölçütüyle ilgili olarak yetkili hastanelerin verdiği raporların, Maliye Bakanlığı Merkez Sağlık Kurulu tarafından tümüyle keyfi biçimde değiştirilmesi de bir başka önemli ve acil sorun olarak çözüm beklemektedir.

5378 sayılı Yasa’dan önce konulan kurallarla çalışan Kurul, önüne gelen sağlık kurulu raporunu, adeta standart bir biçimde en az 10 puan aşağıya çekmekte ve binlerce engellinin vergi indiriminden yararlanmasını önlemektedir.

Sosyal güvenlik sisteminde yapılan değişiklikler getirilen katılım payları engellilerin düzenli ve yeterli sağlık hizmetinden yararlanmasını önleyecek niteliktedir.

Sağlık Uygulama Tebliği ile ilaçlar ve tıbbi malzemeler için konulan fiyat bedelleri aşağıya çekilerek, engelliler özellikle işitme cihazı, ortez ve protezlerde kalitesi düşük ürünlere mahkûm edilmektedir. Kalite bakımından yetersiz ürünler engellilerin sağlığı için açık bir tehdit oluşturmaktadır.

Fiziki çevre koşullarının yeterince düzeltilmemesi ve bunun için gerekli çalışmaların yapılmaması hala engellilerin erişim ve ulaşım sorunu yaşamasına neden olmaktadır.

Engelliler en temel haklarından yararlanmak için dahi kapılarının dışına çıkamaz durumda kalmaktadır. Evler engelliler ve aileleri için adı konulmamış hapishaneye dönüşmüştür.

Engellilere bağlanan aylıklar, yine devletin belirlediği açlık sınırının altında kalmaktadır. Çalışma olanağı bulamayan bir engellinin aylık yaklaşık 150 YTL ile yaşaması, varsa ailesini geçindirmesi istenmektedir.

Kısacası kimi olumlu gelişmelere karşılık, temel noktalardaki olumsuzlukların sürmesi bizlerin yeterince sevinmesine de engel olmaktadır.

Çözüm Yollarını Açmak İçin Herkes Göreve

Sıraladığımız bu sorunların çözümleri ise sanıldığından çok daha büyük etkiye, engellilerin yaşamının herkesle eşit koşullara taşınmasına hizmet edecektir.

Haklardan yararlanmak için getirilmiş olan yüzde 40 engelli olmak sınırı, en az yüzde 30’a çekilmelidir.

İstihdam, vergi indirimi, emeklilik gibi her alanda engellilere tanınan haklardan yararlanmak için yetkili hastanelerin verdiği sağlık kurulu raporu geçerli tek belge olmalıdır.

Engellilere bağlanan aylıklar insan onuruna yaraşır bir yaşam için yeterli düzeye getirilmelidir.

Tedavi ve ilaç-tıbbi malzemelerin nedeniyle katılım payı alınmasından vazgeçilmeli, bunların bedelleri yükseltilmelidir.

Engellilerin eğitimin sürekli olduğu ve yeterli koşullar, kadrolarla sürdürülmesi gerçeği unutulmadan gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.

Türkiye’nin ilk imzacıları arasında yer aldığı Birleşmiş Milletler Engellilerin İnsan Hakları Sözleşmesi ekleriyle birlikte Meclis’te en kısa sürede onaylanmalıdır.

Bizler uluslararası sözleşmelerde ve Anayasamızda yazılı olduğu gibi herkesle eşit koşullarda yaşamak istiyoruz.

Engelli veya engelsiz tüm vatandaşlarımızı, tam eşitliğin sağlanması için ortak mücadeleye davet ediyoruz.

Gelin hep birlikte;

Eşitliğin, demokrasinin, hukukun egemen olduğu,

Yoksulluğun, yoksunluğun kalmadığı,

Barışın, kardeşliğin ülkesini yaratalım!