Engellenenler Platformu

Engelliler Dünyası oyada ve Ülkemizde Özel Eğitim A Çetin Özbey Özel Eğitim Terapisti 

Özürlülere yönelik hazırlanan kanunun bir amacı da sağlık, eğitim, rehabilitasyon, istihdam, bakım ve sosyal güvenliğine ilişkin sorunlarının çözümü ile önlerindeki engelleri kaldırmayı sağlayacak tedbirleri alarak topluma katılımlarını sağlamak ve bu hizmetlerin koordinasyonu için gerekli düzenlemeleri yapmaktır.
Avrupa ülkeleri ekonomik olarak bizden daha çok geliştikleri için özel eğitim olanakları açısından ileride olmaları doğal bir sonuçtur; ancak bu demek değildir ki, o ülkelerde özel eğitim konusunda her şey güllük gülistanlıktır. Bizde olduğu gibi Avrupa'da da birçok sorun çözülebilmiş değil ve her ülkenin eğitim sistemi bir diğerinden önemli ölçülerde farklılaşmaktadır. Bazı ülkelerde okulun başarısı öğrencilerin başarısıyla doğru orantılı olarak kabul edilir ve bu da kaynaştırma öğrencisine karşı olumsuz bir tepki oluşmasına yol açmakta ve birçok okul yönetiminin okula kaynaştırma öğrencisini almamasına neden olmaktadır. Ayrıca çok sayıda aile kaynaştırma öğrencisi bulunduran okula çocuğunu vermek istememektedir. Bazı ülkelerde kaynaştırma Öğrencisi seçimi ülkemizdeki gibi zorunlu değil, okul yönetimine bırakılmıştır. Bu da beraberinde birçok karışıklığı getirmektedir. Ayrıca birçok ülkede bizdeki gibi özel gereksinimli öğrencilerin gelişimleri gerektiği gibi takip edilmemektedir.
01.07.2005 tarihinde kabul edilen 5378 no'lu kanun, özürlüleri, ailelerini, özürlülere yönelik hizmet veren kurum ve kuruluşlar ile diğer ilgilileri kapsamaktadır. Kanunun amacı, özürlülüğün önlenmesi, özürlülerin sağlık, eğitim, rehabilitasyon, istihdam, bakım ve sosyal güvenliğine ilişkin sorunlarının çözümü ile her bakımdan gelişmelerini ve önlerindeki engelleri kaldırmayı sağlayacak tedbirleri alarak topluma katılımlarını sağlamak ve bu hizmetlerin koordinasyonu için gerekli düzenlemeleri yapmaktır.
Cumhuriyet tarihinde engelliler için devrim niteliğinde kabul edilen ve popüler dilde "özürlüler yasası" olarak bilinen bu kanunla engelli bireylerin eğitimi MEB'e devredilmiştir. 1987 de emekli sandığı mensupları engelli çocuklarının, 1997 de SSK'lı ailelerin engelli çocuklarının eğitim ve rehabilitasyon hizmeti karşılanırken, bu kanunla özel eğitime muhtaç bütün çocuklar, bu ödenekten yararlandı ve destek hizmeti alan bütün çocukların giderleri ayırım yapılmaksızın Ödenmeye başlandı. Özel gereksinimli çocuklar için zorunlu eğitim yaşı 3'e indirildi. Ayrıca sonraki düzenlemelerle evde bakım ve eğitim yönetmeliğiyle maddi olanakları sınırlı ailelere bakım ücreti adı altında maaş verilmeye başlandı; resmi okullardaki bütün engelli öğrenciler ücretsiz taşındı. Eğitim alan engellilerin sayısı %150'nin üzerine çıktı.
7 Temmuz 2005 tarihinde yürürlüğe giren özürlüler kanunu ve 31 Mayıs 2006 tarihinde yürürlüğe giren MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinde, engellilere sunulan hizmetler, birçok Avrupa ülkesinden sunulan hizmetlerden aşağı değildir. Ancak uygulamada birçok sıkıntı yaşandı ve yaşanmaya devam etmektedir.
2005 yılındaki yasadan sonra sayıları hızla artan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin engelli çocuktan çok ailelere büyük hizmet verdiğini düşünüyorum. Çünkü önceki dönemlerde aileler, kendilerini yalnız ve kaderlerine terk edilmiş hissediyorlardı. Yasayla birlikte ticari amaç taşısa bile, birçok merkez çalışanı kapı kapı dolaşıp, bugüne dek gün yüzü görmeyen çocuklara ulaşarak, onları kurumlara getirtip sosyal yaşamla tanıştırma olanağı sundular.
Çocuğunun deli olduğunu sanan veya sorununun ne olduğunu bilmeyen binlerce aile, çocuğuyla ilgili birçok gerçeği öğrendi. O güne dek çocuğuyla dışarı çıkamayan, evine misafir kabul etmeyen ve misafirliğe gitmeyen, akrabalarıyla bağlantılarını kesen binlerce aile, çocuğuyla sosyal yaşama belki ilk defa adım attılar. Kendileri gibi onlarca aileyle tanışarak, dayanışarak yalnız olmadıklarını gördüler, birbirlerinin sorununu dinleyerek ve ortak etkinlikler düzenleyerek terapötik bir süreç yaşadılar. Daha önce hiç duymadıkları haklarının olduğunu ve hatta insan olduklarını anladılar. Böyle bir çocuğa sahip olmakla aşağılanılmayacaklarını gördüler.
Bu güzel süreç, yerini daha iyi ve yararlı oluşumlara bırakmalıdır. Zaten modernleşme sürecini hızla tamamlayan bir ülkede özel eğitim hizmetleri olması gereken yerde olmalı ve engelli bireyler hak ettikleri haklara kavuşmalıdır.ANNE BEBEK